Eldri fréttir

Atkvæði þingmanna
Kosturinn við bandaríska þingið er að þingmenn eiga atkvæði sitt en ekki flokkurinn eins og í svo mörgum lýðræðisríkjum nú til dags, s.s. á Íslandi. Vegna vaxandi flokksræðis sl. áratuga er hætt við að þingmenn greiði ekki alltaf atkvæði eftir eigin sannfæringu og pólitíkusinn fæðist sem er fær um að tala fyrir hverju sem er. Hvenær skyldi sannfæringin hverfa undir flokkslínuna? Stundum höfum við horft af pöllunum á takkatímann á Alþingi (atkvæðagreiðsluna) furðu lostin yfir því sem okkur hefur virðst tæknileg útfærsla á einhverju allt öðru en persónulegri ábyrgð þingmannsins á atkvæði sínu. (ritstjóri 7., 8. nóvember 2008)

Fulltrúum æskufólks boðið...
Við lestur formennskuáætlunar Íslands í Norrænu ráðherranefndinni 2009 kemur margt gott fram en einnig sú meinloka íslenskra stjórnvalda að geta ómögulega nefnt umhverfi án orku: "umhverfis- og orkumálum", "orku- og umhverfistækni". Kannski vegna þess að á Íslandi er umhverfið einna helst rannsakað í tengslum við framkvæmdir. Framkvæmdastjóri Norrænu ráðherranefndarinnar síðan 1. janúar 2007 er Halldór Ásgrímsson. Með hegðun íslenskra stjórnvalda síðasta áratug í huga vekur hroll að lesa: "Fulltrúum æskufólks á Norðurlöndum verður boðið í náms- og kynnisferð um Vatnajökulsþjóðgarð, stærsta þjóðgarð Evrópu, í því skyni að kynna þeim hugmyndafræði náttúruverndar og hvernig samtvinna má vernd og sjálfbæra nýtingu náttúruauðlinda." Ísland gegndi síðast formennsku árið 2004 undir yfirskriftinni Auðlindir Norðurlanda. Leiðarstefin voru lýðræði, menning, náttúra. Hljómaði ákaflega vel en enn setur að manni hroll. Hví skyldi það vera? (ritstjóri 2. nóvember 2008)

Hugmynd
"Norrænu umhverfisráðherrarnir sjá mikla möguleika í tengingu efnahagsmála og umhverfisverndar. Nýsköpun á sviði umhverfisverndar hefur jákvæð áhrif á atvinnulíf og vinnumarkað, og fjármálakreppan veitir mögulega þá hvatningu sem til þarf til að skapa sjálfbært efnahagslíf." Umhverfisvernd og atvinnuþróun hönd í hönd í Norðurlandaráði (2. nóvember 2008)

Skilningsleysi af ásettu ráði?
Framkvæmdaglaðir álíta mat á umhverfisáhrifum óþarfa TÖF og kostnaðarsama (framkvæmdaraðili þarf að borga brúsann). Hver er tilgangurinn með mati á umhverfisáhrifum? "Lögum um mat á umhverfisáhrifum er ætlað að tryggja að umhverfisáhrif þeirra framkvæmda, sem kunna að hafa umtalsverð umhverfisáhrif í för með sér, hafi verið metin áður en leyfi er veitt fyrir þeim. Matinu er einnig ætlað draga eins og kostur er úr neikvæðum umhverfisáhrifum framkvæmda og stuðla að samvinnu þeirra aðila sem hafa hagsmuna að gæta eða láta sig málið varða. Ennfremur að kynna umhverfisáhrif framkvæmda fyrir almenningi og stuðla að því að almenningur komi að athugasemdum og upplýsingum áður en álit Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum liggur fyrir." Sjá hér. Annaðhvort eru áhangendur álbræðslulausnarinnar ólæsir eða óhugsandi. Sjá frétt á Vísi. Hvað er svona erfitt að skilja? Álið sprettur ekki upp af sakleysi. Báxítvinnslan nærist á arðráni og spillingu. Gróðahugsunin er úr sér gengin, kæru drengir.
(ritstjóri 1. nóvember 2008)

Upplýsingatregðan
Getur verið að ítök stjórnvalda í fjölmiðlum hefjist við forsætisráðherratíð Davíðs nokkurs Oddssonar 1991? Eða hefjast þau við lok Þjóðviljans 1992? Mótmæli hafa lengi verið erfið á Íslandi en stór hluti þeirra hefur einfaldlega verið barátta fyrir því að koma upplýsingum til fólks. Það er erfitt að mynda sér skoðun þegar allar upplýsingar liggja ekki fyrir, þegar upplýsingum er beinlínis haldið frá fólki. Þegar fjölmiðlar breytast smám saman í framlengdan arm valdhafa í þjóðfélaginu er landinn varnarlaus. Þá vaknar spurningin um það hvort fjölmiðlar séu færir um að gagnrýna hlut sinn. Að hafa ekki sinnt upplýsingaskyldu sinni eða hlutverki sínu sem mótvægi við valdið. Sár reynsla okkar sem höfum reynt að koma náttúru Íslands til bjargar er sú að við höfum oftar en ekki verið svert eða þögguð í hel. Fréttin á DV um Dularfullan ritstjórafund með aðstoðarmönnum ráðherra 27. október eru ekki góð tíðindi. (ritstjóri 29. október 2008)

Alræði framkvæmdarvalds á Alþingi
Framkvæmdarvaldið hefur lengi verið einrátt á Alþingi með stjórnarfrumvarpaflóði og formennsku og varaformennsku þings og allra fastanefnda. Formaður allsherjarnefndar viðurkennir að stjórnarfrumvörp hafi forgang í öllum þingnefndum, sem gerir Alþingi beinlínis að afgreiðslustofnun framkvæmdarvaldsins. Glöggt er gests auga: "Þrátt fyrir ýmis ytri merki er íslenskt þingræði nafnið eitt. Í raun eru flest afgreidd lög frá Alþingi runnin undan rifjum ríkisstjórnar (stjórnarfrumvörp)." Útdráttur úr Portrait de l'Islande eftir Jacques Mer. París 2004. Sjá Nýju fötin keisarans í Eldri fréttir.
(25. október 2008)

Þjóðhagsstofnun / The national economic institute
Þjóðhagsstofnun var stofnuð 1. ágúst 1974: "Fela skal sérstakri stofnun að fylgjast með árferði og afkomu þjóðarbúsins, vinna að hagrannsóknum og vera ríkisstjórn og Alþingi til ráðuneytis í efnahagsmálum." Hvers vegna Þjóðhagsstofnun? Að leggja niður stofnunina var stjórnarfrumvarp flutt af Davíð Oddssyni 8. apríl 2002 og var stofnunin lögð niður 1. júlí 2002.
21. júlí 2008
vilja þingmenn endurreisa Þjóðhagsstofnun. 11. september 2008 vill seðlabankastjóri ekki endurreisa stofnunina. (25. október 2008)

Stóriðjuþrýstingurinn (íslenskar verkfræðistofur og útlend álfyrirtæki): Sameiginleg umhverfisáhrif ekki metin?
Hvernig stendur á því að Tillaga að matsáætlun fyrirhugaðs álvers á Bakka (allt að 346 þúsund tonna ársframleiðsla) er gerð sér? Frestur til athugasemda til 6. nóvember 2008. Pdf-skjalið hér. Hver útbýr tillöguna? Jú, HRV Engineering, þ.e. Hönnun, Rafhönnun og VST. Og saman auglýsa þeir á vef sínum sem hefur aldrei verið á íslensku: "We have played a leading role in all three of Iceland's Aluminum Smelter plants, numerous geothermal power plants, hydroelectric power plants, high-voltage power transmission lines, road infrastructure, public utilities and waterworks, harbor construction, airport development and much more."
Verkfræðistofurnar ganga grimmt í eina sæng: "Mannvit byggir á grunni þriggja verkfræðistofa sem stofnaðar voru á sjöunda áratug síðustu aldar: Hönnunar hf. (1963), Verkfræðistofu Guðmundar og Kristjáns hf. (1963) og Rafhönnunar hf. (1969). Tvö fyrstnefndu fyrirtækin sameinuðust í fyrirtækið VGK-Hönnun 2007 og nú hefur Rafhönnun bæst í hópinn." "Vatnsaflsvirkjanir hafa alltaf verið stór þáttur í starfsemi VST," segir á vef stofunnar og ennfremur að hún sé "elsta og jafnframt ein stærsta verkfræðistofa landsins og hefur ávallt verið í fararbroddi verkfræðistofa við mannvirkjagerð á Íslandi." Það er til lítlis að ætla að fjölmiðlar uppfræði okkur því þeir ganga einnig í eina sæng.
Það er engin tilviljun að verkfræðistofurnar spretta upp á sjöunda áratugnum: "Árið 1965 hófst þriðji kaflinn í raforkusögu Íslands, tími stórvirkjana og orkuvinnslu til stóriðju, og stendur hann enn yfir. Orkuvinnsla jókst nú hraðar en dæmi höfðu verið um áður. Í upphafi tímabilsins var stofnað opinbert fyrirtæki, Landsvirkjun, til að reisa og reka þessar virkjanir." Útdráttur úr bókinni Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi eftir Helga M. Sigurðsson og Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen (VST) gaf út árið 2002 á sjötugsafmæli sínu.
(22. október 2008)

Hugrekki
Við héldum að með lögum skyldi land byggja og með ólögum eyða. Nýju umhverfismatslögin eru vissulega verri en þau eldri en hugrekki umhverfisráðherra að láta þó samkvæmt þeim "meta sameiginlega umhverfisáhrif álvers á Bakka við Húsavík, Þeistareykjavirkjunar, Kröfluvirkjunar II og háspennulínu frá Kröflu og Þeistareykjum til Húsavíkur" er sjálfstæðis- og framsóknarmönnum þyrnir í augum. Það er mikill munur á milli fréttar á vef ruv.is og fréttar í útvarpi. Af hverju? Ekkert að fréttinni í morgunfréttum í útvarpi. (14. október 2008)

Munur á umfjöllun fjölmiðla
Sérkennilega unnin útgáfa á frétt á vef ruv.is að kvöldi 13. um atvikið á Alþingi landsmanna varðandi umhverfismat. Aðför sjálfstæðismannsins á Alþingi er mun víðtækari og alvarlegri en fréttin á vef ruv.is segir til um; aðför þingmannsins er fullkomin óvirðing og snýr að starfi þingmanna ("flækjast fyrir framkvæmdum"), hlutverki Alþingis, hlutverki laga í landinu ("reglur sem tefðu fyrir"). Fréttin á MBL Sjónvarpi er þvert á móti vel unnin og verulegt skúp um hugarfar sem þingmaðurinn er fulltrúi fyrir.
(14. október 2008)

Loksins alvöru umhverfisráðherra ! Bravó !
Undarleg ummæli þingmanns Sjálfstæðisflokks á sjálfu Alþingi varðandi umhverfismat en í ætt við áróðurinn gegn umhverfismati sem hefur verið þungur síðan í ágúst. Frábær frammistaða umhverfisráðherra. Góð umfjöllun og upplýsandi á MBL Sjónvarpi. Tvöfalt bravó ! (13. október 2008)

Endurvinnsla pólitíkusa í fjölmiðlaheiminum
„„Getum við byrjað að reka Nýja-Ísland með gamla gjaldmiðlinum?" spurði Þorsteinn Pálsson, ritstjóri Fréttablaðsins, í viðtali við Björn Inga Hrafnsson í þættinum Markaðurinn með Birni Inga nú fyrir hádegið." segir á Vísi.is 11. október. Sjálfhverfa? Þeir taka viðtal hvor við annan, sjálfstæðis- og framsóknarmaðurinn, og sá 3. skrifar um það grein... Þegar stjórnvald vill hvergi heyra gagnrýni (með góðum flokksböndum um alla fjölmiðla) verður þeim auðvitað á. (11. október 2008)

Aðalóvinurinn umhverfismat?
Óli Björn Kárason, titlaður blaðamaður, og Björn Ingi Hrafnsson, ritstjóri Markaðarins (!) [á Íslandi vilja pólitíkusar nefnilega vera fjölmiðlamenn líka...] í Kastljósi 6. október 2008. Blaðamaðurinn er með úrræði (sem er alla jafna ekki hlutverk blaðamanna): "Ég held til dæmis að það eigi að afnema lög um umhverfismat þannig að það sé hægt að taka ákvörðun um að ráðast í stórvirkjanir og álver..." Spyrjandinn (Sigmar) : "Já, það er sem sagt alveg innstæða fyrir því að það eru miklar náttúruauðlindir hérna í landinu og það verður vafalítið minni mótstaða fyrir því að virkja þær með einum eða öðrum hætti."
"Alþingi getur sett sérlög um ákveðnar framkvæmdir, líkt og gert var um Kárahnjúkavirkjun," er haft eftir Halldóri Ásgrímssyni, framkvæmdastjóra Norrænu ráðherranefndarinnar, á vísir.is 11. okt.
"Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir að norska fyrirtækið [REC Group sem vill byggja sólarkísilverksmiðju í Þorlákshöfn] hafi fengið þau svör frá umhverfisyfirvöldum að það tæki sex til átján mánuði að vinna umhverfismat vegna verksmiðjunnar. „Þetta voru ekki fagleg vinnubrögð. Við förum eindregið fram á að þetta endurtaki sig ekki."" segir í frétt á vísi.is 11. okt. Hvað? Hvað eru ekki fagleg vinnubrögð? Að hvað endurtaki sig ekki?
"Tími sparðatínings í íslenskri stjórnsýslu er liðinn og fara verður í allar framkvæmdir sem í boði eru, þar á meðal álvera í Helguvík og á Húsavík," segir Vilhjálmur Egilsson framkvæmastjóri SA. "Hann segir að ekkert verði eins og það var áður eftir atburði dagsins," er fyrirsögn fréttar á Stöð 2.
Þetta er nákvæmlega samkvæmt uppskrift. Er ekki kominn tími til að kynna sér
The Shock Doctrine Naomi Klein, góðir Íslendingar? Myndband.
(11. október 2008)

Græðgisvæðingin
Öll eggin voru í bankakörfu frjálshyggjunnar, eftirlitslaust að því er virðist. Hverjir vildu annars húsnæðislánin til bankanna? Verður áfallið til þess að allt verði sett í álkörfuna næst? Er það tilviljun að forstjóri Alcoa er skipaður akkúrat í kjölfar bankaáfallsins? Jón nokkur Sigurðsson var forstjóri Norræna fjárfestingarbankans (NIB) þegar lánað var til Kárahnjúkavirkjunar en bankinn starfar að öllu jöfnu "eftir strangri umhverfisstefnu". Í frétt á mbl. 6. mars 2004 var haft eftir sérfræðingi bankans í umhverfismálum að "Umhverfismatsvinnan á Íslandi hefði að mati bankans verið bæði vönduð og ítarleg." Ekki var látið fylgja með að niðurstaða umhverfismatsvinnunnar hjá Skipulagsstofnun var nei (veruleg, óafturkræf, neikvæð umhverfisáhrif) 1. ágúst 2001 jafnvel þótt Siv hafi sagt já rétt fyrir jólin sama ár og verið viðstödd sem "umhverfisráðherra" fyrstu skóflustunguna að álverinu í Reyðarfirði 8. júlí 2004. En þrír stærstu stjórnmálaflokkarnir á Íslandi stunduðu jú sömu röksemdafærslu að þremur konum undanskildum.
(ritstjóri 10. október 2008)

Friðum Skjálfandafljót
„Stofnaður hefur verið áhugahópur um friðlýsingu Skjálfandafljóts. Það er markmið hópsins að vinna að friðlýsingu alls vatnasviðs Skjálfandafljóts, stuðla að friðun og varðveislu landslags þess, náttúrufars og menningarminja ásamt því að það verði notað til útivistar, ferðaþjónustu og hefðbundinna nytja." Úr fréttatilkynningu. (24. september 2008)

Falir fylgjendur

Heilbrigt lýðræði þolir illa fjölmiðla sem syngja í stjórnarkór. Fjölmiðlar eiga að hafa hemil á valdhöfum, benda á það sem betur mætti fara, vera óragir við að gagnrýna og tilbúnir að upplýsa hvað sem tautar eða raular í hæstu hæðum. Það er ekkert lýðræði án gagnrýnna fjölmiðla. Svo einfalt er það.
(ritstjóri 1. september 2008)

Undarleg viðbrögð við ákvörðun
Viðbrögðin við lögmætri ákvörðun umhverfisráðherra sýna svo ekki verður um villst að álbleyður telja mat á umhverfisáhrifum formsatriði. Margt bendir til að reynt verði að hafa áhrif á niðurstöðuna og ef það tekst ekki þá liggur sú hótun í loftinu að niðurstöðu verði ekki unað. Hvernig má skilja það öðruvísi þegar fullyrt er að álverið muni SAMT rísa og að mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar í heild sé bara töf! Ítök Alcoa í íslensku þjóðfélagi virðist vera meiri en heilbrigt er litlu lýðræði. Eitthvað er það sem blindar Össur og Geir. (ritstjóri 2. ágúst 2008)

Loksins, loksins, heilbrigð ákvörðun !
"Umhverfisráðherra hefur úrskurðað að samkvæmt lögum um mat á umhverfisáhrifum beri að meta sameiginlega umhverfisáhrif álvers á Bakka við Húsavík, Þeistareykjavirkunar, Kröfluvirkjunar II og háspennulínu frá Kröflu og Þeistareykjum til Húsavíkur." Bravó ! (1. ágúst 2008)

Stórkostlegir náttúrutónleikar í Laugardal
Hvert félag hafði sinn háttinn á að kynna sig og viðfangsefnin við tónleikana, enn önnur höfðu verið kynnt í Grapevine (nr. 8) og í sérstökum kálfi á íslensku og ensku (Spécial nature issue) með Reykjavíkurblaðinu, til dæmis. Náttúruvaktin mætti í Laugardal með Náttúruvaktarfánana sem blöktu við náttúruverndarfélagatjaldið baksviðs og á tónleikunum enda fánaveður gott. Þarna voru Fuglavernd, Landvernd, NSÍ, Saving Iceland, Náttúra.is, Sól á Suðurlandi o.fl. Sérlega skemmtilegt að kynnast loks fólkinu frá Sól á Suðurlandi. Þau eru hreint frábær. Kærar þakkir til allra.
(ritstjóri 29. júní 2008)

NÁTTÚRA: Heimsviðburður í Laugardal kl. 17 í dag
Björk Guðmundsdóttir og Sigur Rós ásamt Ólöfu Arnalds halda tónleika í Þvottalaugabrekkunni í Laugardal laugardaginn 28. júní kl. 17. Tónleikarnir eru haldnir til að vekja fólk til vitundar um umhverfismál á Íslandi. Listamennirnir þiggja ekki greiðslu fyrir tónleikana en lögð er rík áhersla á að aðgangur að tónleikunum sé gestum ókeypis. Öllum náttúruverndarfélögum (NGO) er boðið að kynna starfsemi sína.
(Laugardaginn 28. júní 2008)

Ólöglegt athæfi ráðherra 6. júní ?
Hvernig geta tveir ráðherrar, viðskiptaráðherra (Samfylkingar) og fjármálaráðherra (Sjálfstæðisflokks), tekið skóflustungu að enn einni álbræðslu, nú í Helguvík, sem hefur hvorki fengið starfsleyfi né losunarheimildir... sem sætir þess utan stjórnsýslukæru vegna útgáfu byggingarleyfis ? Eiga útlendu álauðhringirnir (Century Aluminum, Alcoa, Rio Tinto Alcan...) íslenska ráðherra?
"Ríkisstjórnin stefnir að því að ná víðtækri sátt um verndun verðmætra náttúrusvæða landsins og gera skýra áætlun um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda."
segir í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar frá 2007.

(ritstjóri 22. júní 2008)

Stjórnmálaflokkar í blindingsleik?
Haft er eftir viðskiptaráðherra: "Björgvin segir byggingu álversins ekki í andstöðu við stefnu Samfylkingarinnar í umhverfismálum [allir í þeim flokki - nema tveir þingmenn - vildu jú Kárahnjúkavirkjun og álver í Reyðarfirði], enda hafi undirbúningur þess verið langt kominn [og?] við síðustu kosningar, aldrei hafi verið ætlunin [nú?] að slíta það ferli úr sambandi." (Mbl. 7. júní, bls. 8). Hvernig tekst umhverfisráðherra að vinna í þessu umhverfi?
Björgvin mætti lesa ályktun flokks síns og blaðamenn mættu að ósekju kynna sér hana því þetta hljómar sem kosningasvik: "Samfylkingin vill að frekari stjóriðjuáformum verði slegið á frest þangað til fyrir liggur nauðsynleg heildaráætlun yfir verðmæt náttúrusvæði Íslands og verndun þeirra hefur verið tryggð. Tryggð verði friðun Þjórsárvera, Langasjós, Jökulsár á Fjöllum, Skjálfandafljóts, Jökulánna í Skagafirði, Torfajökulssvæðisins, Kerlingarfjalla, Brennisteinsfjalla og Grændals.
Loftslagsváin er nú helsta sameiginlega úrlausnarefni mannkyns. Samfylkingin vill tímasetta metnaðarfulla áætlun um að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar."
segir í Stjórnmálaályktun Samfylkingarinnar frá 2007.
(ritstjóri 22. júní 2008)

Back to Nature for Björk and Sigur Rós
Tilefni tónleikanna er hins vegar skemmtilega skýrt á heimasíðu Iceland Express og vísað á vef Sigur Rósar ; sjá færslu 6. júní HÉR.
(21. júní 2008)

Flugfélögin auglýsa
Millilandaflugfélögin sendu út póst til kúnna sinna með tilboðum vegna Laugardalstónleikanna en tilefni þeirra vildi á stundum gleymast. Icelandair, London, segir í pósti 6. júní ekkert um tilefni tónleikanna en er með slóðir á vef Sigur Rósar og Bjarkar. Iceland Express upplýsti kúnna sína 7. júní um konsertinn: "Iceland's two most popular musical exports are teaming up for a free outdoor concert 28 June" en ekki orð um tilefni tónleikanna. Icelandair, Kaupmannahöfn, upplýsir kúnna sína 9. júní um tónleikana - SIGUR RÓS OG BJÖRK - 28. JUNI GRATIS KONCERT UNDER ÅBEN HIMMEL I REYKJAVÍK - og byggir á orðum Bjarkar: "Formålet med koncerten er i al sin enkelhed, at de to verdensnavne vil have os alle til at tænke lidt mere over naturen og hvad der sker med vores planet. Ikke for at løfte pegefingre eller fordømme, men simpelthen at få os til at standse op et øjeblik for vores alle sammens skyld." Icelandair, París, hefur þetta nokkuð almennt í pósti sínum 10. júní: "Le but de cet évènement est d'éveiller les consciences sur l'importance de la Nature." En sjaldan hefur Reykjavík fengið eins góða auglýsingu.
Listamennirnir hyggjast setja saman vef með "alternatives to heavy industry for the Icelandic economy" eins og segir á vef Sigur Rósar. "The goal of the concert is to raise awareness on environmental issues in Iceland
," eins og segir á vef Bjarkar.
(21. júní 2008)
ps
Þegar álversæði hleypur á íslenska stjórnmálamenn er jákvætt (lýðræðinu) og hollt (náttúrunni) að gagnrýna þá. ...herinn fór jú en allir auðhringirnir komu í staðinn!

Laugardalstónleikarnir NÁTTÚRA 28. júní kl. 17
Björk Guðmundsdóttir og Sigur Rós ásamt Ólöfu Arnalds halda tónleika í Þvottalaugabrekkunni í Laugardal á laugardaginn kemur. Tónleikarnir eru haldnir til að vekja fólk til vitundar um umhverfismál á Íslandi. Listamennirnir þiggja ekki greiðslu fyrir tónleikana en lögð er rík áhersla á að aðgangur að tónleikunum séu gestum ókeypis. Vel er hugað að öllu.
(20. júní 2008)

Trölladyngja á Reykjanesskaga
Náttúruminjasvæðið á Reykjanesi er einfaldlega fallegt göngusvæði og stutt frá höfuðborgarsvæðinu: "Mikið gígasvæði vestan í Vesturhálsi, liggur frá Höskuldarvöllum suður á milli Oddafells og Trölladyngju til Selsvalla, en úr gígaröðinni þar hefur Afstapahraun runnið. Gígasvæðið er að hluta innan Reykjanesfólkvangs. Á vesturmörkum svæðisins gnæfir móbergsfjallið Keilir."
"Mikið er um jarðhitasvæði og margskonar náttúruminjar innan [Reykjanes]fólkvangsins. Eldfjöll eru mörg, einkum lágar hraundyngjur og gossprungur. Móbergsfjöll og -stapar í óteljandi myndum er einkennandi fyrir landslag á svæðinu." Allt jarðrask er þar bannað en "undanskilin er hagnýting jarðhita" o.s.frv. Sjá einnig með hýru auga jarðhitakort og kort af Krýsuvíkursvæðinu á háhitavef Orkustofnunar.
"Háhitasvæðið á Reykjanesi er eitt af minnstu háhitasvæðum landsins (2 km2) og er í um 20 m hæð yfir sjó. Svæðið er á suðvesturhorni Reykjanesskaga og er basalthraun ríkjandi á svæðinu en upp úr því standa móbergs– og bólstrabergshryggir (Kristján Sæmundsson og Sigmundur Einarsson 1980). Reykjanesið í heild sinni er á náttúruminjaskrá m.a. vegna hverasvæðis og stórbrotinnar jarðfræði (Náttúruverndarráð 1996). Í drögum að Náttúruverndaráætlun 2004–2008 er lagt til að svæðið verði friðlýst (Umhverfisstofnun 2003)."
Úr Þrjú háhitasvæði á Suðvesturlandi (pdf-skjal). Undirbúningur að mati á náttúrufari og verndargildi háhitasvæða
(2005).
Sjá nánar: Orkuauðlindir Íslands á vef Orkustofnunar.

(14. júní 2008)

Nature in Iceland : Kings
An English version of the documentary is now available.
"A documentary about a projected hydro-electric power-plant in Iceland to be built in 1999, to provide electricity for an aluminium smelter. Its construction would have meant the destruction of Eyjabakkar. But those preparations were the prelude to the now built dams at Karahnjukar, north of Vatnajokull, in the East of Iceland. The geothermal region Hagongur west of Vatnajokull had already been destroyed in 1998 by damming for hydro-electric power." Documentary by Helga Brekkan and Helgi Felixson. Idé film 2000. 46 min. [Names are lacking on the screen : Guðbergur Bergsson, writer, Ómar Ragnarsson, journalist, Finnur Ingólfsson, Minister of Industry 1995-1999, Smári Geirsson, Chairman of the Association of East Iceland Municipalities at the time, Kolbrún Halldórsdóttir, Member of the Parlement since 1999 for the Left-Green mouvement, Davíð Oddsson, Prime Minister 1991-2004, Minister of Foreign Affairs 2004-2005, Halldór Ásgrímsson, Minister of Fisheries 1983-1991, Minister of Foreign Affairs 1995-2004, Prime Minister 2004-2006, Guðmundur Páll Ólafsson, biologist, etc.]
(6. / 8. júní 2008)

Kóngar
Samkvæmt lögum nr. 60/1981 var virkjanaveisluborð ríkisstjórnar og Landsvirkjunar stórt. Í umhverfismatslögunum nr. 63/1993, sem hafa nú verið felld úr gildi, var hið illræmda bráðabirgðaatkvæði II sem gaf orkufyrirtækjum og stjórnvöldum samviskulaust bessaleyfi "eru framkvæmdir samkvæmt leyfum útgefnum fyrir 1. maí 1994 ekki háðar mati á umhverfisáhrifum". Það voru nokkrar náttúruperlur sem voru í bráðri hættu eða hurfu í þessa glufu, þar mætti nefna Hágöngur sem eyðilagðar voru 1998 og Eyjabakka, sem áttu að fara sömu leið 1999. Sumir vildu eðlilega að fyrirhugaðar framkvæmdir að Fljótsdalsvirkjun færu í umhverfismat, aðrir vildu nýta sér glufuna, sem var reyndar sérstaklega hönnuð til handa orkufyrirtækjum er framfylgdu stefnu stjórnvalda, og keyra fyrirhugaða Fljótsdalsvirkjun í gegn, nákvæmlega eins og þeim hafði alltaf tekist. Þessi örlagaríku